Τρίτη, 24 Νοεμβρίου 2015

ΕΝΟΤΗΤΑ 6

ΜΑΘΗΜΑ 3

ΣΤΟ ΚΑΛΟ, ΧΕΛΙΔΟΝΑΚΙΑ- ΤΟ ΕΝΩΤΙΚΟ

Τα χελιδόνια είναι αποδημητικά πουλιά που όπως λέμε μας φέρνουν την άνοιξη. Τα χελιδόνια έρχονται κάθε Μάρτιο από την Αφρική κι επιστρέφουν εκεί το Φθινόπωρο.
Μόλις έρθουν επιστρέφουν στην ίδια φωλιά ή φτιάχνουν μία καινούρια, αν η παλιά έχει χαλάσει, με λάσπη και σάλιο. Ο ήλιος την ξεραίνει και την κάνει δυνατή και γερή για να μπορούν να την ξαναχρησιμοποιήσουν τα χελιδόνια μέχρι και 10 χρόνια. Παρακάτω μπορείς να δεις ένα σύντομο βίντεο για το πώς φτιάχνει το χελιδόνι τη φωλιά του.
Το χελιδόνι γεννά 5 αυγά και τα κλωσσά 16 μέρες. Αυτές τις μέρες το αρσενικό χελιδόνι κάθεται κοντά στο θηλυκό, της κελαηδάει για να μην αισθάνεται μοναξιά, της φέρνει φαγητό και κάθεται κι εκείνος στα αυγά όταν η μαμά βγαίνει για να βρει τροφή. Φροντίζουν η φωλιά τους να είναι πάντα καθαρή πετώντας τις ακαθαρσίες των μικρών έξω από αυτήν. Όταν μεγαλώσουν τα μικρά χελιδονάκια τα μαθαίνουν να στέκονται στο χείλος της φωλιάς και να κάνουν τις ακαθαρσίες τους έξω.
 Τα χελιδόνια τρώνε μικρά έντομα όπως κουνούπια και μύγες. Οι γονείς ταϊζουν τα μικρά τους στη φωλιά μέχρι εκείνα να μάθουν να πετούν. 

Σύμφωνα με την παράδοση η χελιδόνα ήταν άλλοτε μια πολύ όμορφη κοπέλα. Την απήγαγε -παρά τη θέλησή της- κάποιος νέος που την αγαπούσε πολύ. Η χελιδόνα δεν τον ήθελε και για να γλυτώσει απ' αυτόν υποκρινόταν τη μουγγή επί τρία ολόκληρα χρόνια μέχρι που το πίστεψε εκείνος και την άφησε για να πάρει κάποια άλλη. Κατά την ώρα όμως του γάμου του η νύφη πέταξε ένα πειραχτικό λόγο για τη χελιδόνα και τότε εκείνη δεν μπόρεσε να συγκρατήσει το θυμό της και της απάντησε. Ο γαμπρός κατάλαβε το τέχνασμα και όρμησε καταπάνω της. Πρόφτασε μάλιστα και την άρπαξε από τις κοτσίδες, αλλά επενέβη ο Θεός και για να τη σώσει την έκαμε πουλί κι έμειναν στα χέρια του γαμπρού μόνο οι κοτσίδες.. Απόμειναν όμως και σ' αυτή δύο πλεξίδες κι αυτές έγιναν η ψαλιδωτή ουρά του χελιδονιού.

Θέλεις να διαβάσεις ένα ωραίο ποίημα για τα χελιδόνια;
Κι εδώ μπορείς να ακούσεις τραγούδια για να χελιδόνια.

  Κι αν έχεις χρόνο μπορείς να δεις κι ένα σύντομο παιδικό για τα χελιδόνια που φεύγουν.

Πολλές οι πληροφορίες για ένα τόσο όμορφο θέμα αλλά λίγος ο διδακτικός χρόνος για να επεκταθείς όταν έχεις να καλύψεις και το γραμματικό κομμάτι. Με αφορμή λοιπόν το κείμενο του βιβλίου μας για τα χελιδόνια μάθαμε και το ενωτικό. Αρχικά έγραψα την παύλα στον πίνακα και ρώτησα τα παιδιά πού την είχαμε ξαναδεί. Θυμηθήκαμε έτσι ότι την χρησιμοποιούμε όταν συλλαβίζουμε μια λέξη και όταν χωρίζουμε μια λέξη στο τέλος της γραμμής. Την εντοπίσαμε και μέσα στο κείμενό μας και την κυκλώσαμε έτσι είδαμε κι αλλη μια χρήση της: ανάμεσα στην λέξη κυρα-Χελιδόνα. Γράψαμε την λέξη στον πίνακα με δύο τρόπους: όπως την έχει στο βιβλίο μας και με δύο λέξεις προσθέτωντας τον τόνο στο κυρά και βγάζοντας το ενωτικό.

κυρα- Χελιδόνα                         κυρά Χελιδόνα

Παρατηρήσαμε τις διαφορές τους και είπαμε ότι στην πρώτη περίπτωση το διαβάζουμε σαν μια λέξη γιατί τις ενώνει η παύλα. Γι' αυτό και της δώσαμε το όνομα ενωτικό. Στη δεύτερη περίπτωση το διαβάζουμε με δύο λέξεις γιατί είναι χωρισμένες και γι' αυτό έχει η κάθε μία τον δικό της τόνο. Κολλώντας καρτέλες στον πίνακα με λέξεις που θέλουν ενωτικό κάναμε πολλά παραδείγματα. Δεν ξεχάσαμε να αναφέρουμε ότι τρεις λεξούλες δεν θέλουν ενωτικό: κυρ, καπετάν και πάτερ. Γι' αυτό και τους βάζουμε τόνο εκτός την πρώτη που είναι μονοσύλλαβη. 

Και μετά από τόση θεωρία ώρα για εξάσκηση. Μάντεψε ποιος είναι.

http://www.jele.gr/activity/c/language/glossaC020.swf



 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου